A co, gdyby Mao zginął na rowerze w 1940 roku?

1940 · Partia bez wodza na wojnie

W maju 1940 r. Mao ginie potrącony przez wojskową ciężarówkę podczas jazdy na rowerze w rejonie Yan’anu. Kierownictwo KPCh przejmuje bardziej kolektywne, ale słabsze trio: Zhou Enlai, Liu Shaoqi i Wang Ming, które pozostaje mocno zależne od radzieckich wskazówek. Komuniści są mniej skuteczni w mobilizacji chłopstwa i prowadzeniu wojny partyzanckiej, co osłabia ich pozycję w zmaganiach z Kuomintangiem i Japończykami. Stalin traktuje KPCh bardziej instrumentalnie, jako jedną z wielu kart w Chinach, a nie przyszłą główną siłę kraju.

Zmarł chiński towarzysz Mao – Moskwa składa kondolencje

Radziecka depesza wspomina o „tragicznej śmierci w służbie ludu”, unikając szczegółów.

Najważniejsze wydarzenia

• 1940 Śmierć Mao Zedonga w wypadku rowerowym w rejonie Yan’anu; KPCh ukrywa zdarzenie przez kilka tygodni.
• 1941 Incydent Noworoczny w Anhui zostaje bardziej krwawo stłumiony przez siły Kuomintangu, osłabiając bazę komunistów w centralnych Chinach.
• 1942 Kampania prostowania myśli w Yan’anie przebiega łagodniej; brak charyzmatycznego wodza powoduje mniejszy terror wewnątrzpartyjny.
• 1943 Stalin wspiera równolegle kilka frakcji w KPCh, zamiast wyraźnie forsować jednego przywódcę na wzór Mao.
• 1945 Po kapitulacji Japonii KPCh kontroluje mniej obszarów wiejskich niż w naszej linii czasu, szczególnie w Północnych Chinach.

Wojny

• Druga wojna sino-japońska: Kuomintang i słabsze siły komunistyczne walczą przeciw okupacji japońskiej, przy wsparciu USA i ZSRR.

Najważniejsze mocarstwa: Republika Chińska (Kuomintang) · Komunistyczna Partia Chin (bazy partyzanckie) · Imperium Japońskie w Chinach · Imperium Japonii · Stany Zjednoczone · Związek Radziecki · Brytyjskie Imperium · Francuskie Imperium Kolonialne

Tymczasem…

• 🚲 Śmierć Mao oficjalnie przypisuje się „bohaterskiemu rozpoznaniu”, ale plotki o wypadku rowerowym krążą w Yan’anie przez dekady jako półzakazany dowcip.
• 📻 Radiostacja „Głos Wolnych Chin” z Chongqingu nadaje programy satyryczne wyśmiewające zarówno Japończyków, jak i komunistów "sterowanych z Moskwy".
• 🍜 W Yan’anie kult Mao nigdy się nie rozwija, więc lokalna kuchnia nie ma "zupki Mao" – zamiast tego popularna staje się "zupa radziecka", pikantny barszcz z makaronem.
• 📰 Chińska prasa emigracyjna w Hong Kongu toczy zażarte spory o to, kto byłby "chińskim Leninem", gdyby nie pechowy wypadek Mao.

1949 · Inne zakończenie wojny domowej

Po 1945 r. wojna domowa wybucha na nowo, ale słabsza, wewnętrznie skłócona KPCh nie potrafi powtórzyć sukcesów z naszej linii czasu. Czang Kaj-szek, wsparty amerykańską pomocą i mniej skorumpowaną, zreformowaną frakcją młodych oficerów, utrzymuje kontrolę nad większością kraju. Komuniści zdobywają jednak trwałą władzę w Mandżurii z pomocą Armii Czerwonej, tworząc Chińską Republikę Ludową na ograniczonym terytorium. Chiny zostają trwale podzielone na nacjonalistyczne południe i komunistyczną północno-wschodnią „Mandżurię ludową” – geopolityczny odpowiednik późniejszej podzielonej Korei.

Chińscy komuniści utworzyli reżim w Mandżurii

Waszyngton ostrzega przed nową sowiecką strefą wpływów w Azji.

Najważniejsze wydarzenia

• 1946 Rozpad negocjacji między Kuomintangiem a komunistami; walki wybuchają na nowo głównie w północnych Chinach.
• 1947 Plan Marshalla ogranicza się do Europy, ale USA uruchamiają osobny, mniejszy program stabilizacji gospodarczej dla rządu w Nankinie.
• 1948 Armia Czerwona nieformalnie przekazuje komunistom kontrolę nad Mandżurią; powstają zalążki administracji Chińskiej Republiki Ludowej w Shenyangu.
• 1949 Upadek większych baz komunistycznych w Hebei i Henanie; główne siły KPCh wycofują się do Mandżurii i na skrajne obszary górskie.
• 1950 Podpisanie „Traktatu o Przyjaźni w Mandżurii” między ZSRR a nowo proklamowaną Chińską Republiką Ludową w China/Northeast China.

Wojny

• Chińska wojna domowa (druga faza): Rząd Republiki Chińskiej toczy walkę z komunistami o kontrolę nad północnymi Chinami, przegrywając tylko w Mandżurii.
• Pierwsza wojna indochińska: Ho Chi Minh i Việt Minh walczą z Francją o niepodległość Wietnamu i Indochin.

Najważniejsze mocarstwa: Republika Chińska · Chińska Republika Ludowa (Mandżuria) · Związek Radziecki · Stany Zjednoczone · Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna · Republika Korei · Zjednoczone Królestwo · Francja (IV Republika)

Tymczasem…

• 🎎 Mandżurskie radio ludowe nadaje audycję "Głos Mao", w której anonimowy lektor odczytuje zebrane teksty Mao, budując jego pośmiertny kult jako "poległego proroka".
• 📚 W Nankinie popularne stają się antykomunistyczne komiksy dla dzieci z postacią "Czerwonego Tygrysa" ukazującego okrucieństwa domniemanej przyszłej dyktatury KPCh.
• 🏀 Amerykańscy doradcy wojskowi zakładają pierwsze ligi koszykówki w Chongqingu i Szanghaju jako narzędzie soft power.
• 🍵 Mandżurskie władze promują "herbatę ludową" – tani napój z dodatkiem prosa – jako symbol proletariackiej prostoty, co szybko staje się obiektem żartów wśród inteligencji.

1962 · Podwójne Chiny w zimnej wojnie

W latach 50. Republika Chińska, wspierana przez USA, przechodzi kontrolowaną landową reformę rolną, ogranicza najgorszą korupcję i stopniowo odbiera wpływy wojskowym klikom, naśladując ścieżkę rozwoju późniejszej Korei Południowej. W Mandżurii, rządzonej przez Chińską Republikę Ludową, dominuje model radziecki: ciężki przemysł, kolektywizacja, represje wobec "kontrrewolucjonistów" – ale bez radykalizmu maoizmu, brak więc katastrofalnego Wielkiego Skoku. Konflikt o Tajwan istnieje, ale oś konfrontacji biegnie przede wszystkim przez Mandżurię i Półwysep Koreański. ZSRR ma w Azji dwóch wiernych sojuszników lądowych – KPCh (Mandżuria) i Koreę Północną – co daje mu większe niż w naszej linii naciski na Japonię i Pacyfik.

Najważniejsze wydarzenia

• 1954 USA podpisują traktat obronny z Republiką Chińską, obejmujący Taiwan i przybrzeżne wyspy.
• 1956 Rewizja konstytucji Republiki Chińskiej: częściowa liberalizacja, umocnienie władzy premiera nad frakcjami wojskowymi.
• 1958 Chińska Republika Ludowa przeprowadza ograniczoną kampanię kolektywizacji; liczbę ofiar głodu udaje się utrzymać stosunkowo nisko, ale niezadowolenie rośnie.
• 1960 Po rozłamie chińsko-radzieckim w naszej linii, tutaj KPCh (Mandżuria) pozostaje ściśle lojalna wobec Moskwy, brak więc jawnego konfliktu Pekin–Moskwa.
• 1962 Graniczne starcia między Republiką Chińską a Chińską Republiką Ludową w rejonie Hebei–Liaoning; ONZ uchwala rezolucję wzywającą do wstrzymania ognia.

Wojny

• Zimnowojenne napięcia mandżurskie: Siły Republiki Chińskiej i Mandżurii Ludowej prowadzą ograniczone wojny pozycyjne i propagandowe na silnie zmilitaryzowanej granicy.
• Wojna wietnamska (druga indochińska) – wczesna faza: USA zwiększają obecność wojskową, wspierając rząd w Sajgonie przeciw komunistycznemu Wietnamowi Północnemu wspieranemu przez ZSRR i Mandżurię.

Najważniejsze mocarstwa: Republika Chińska · Chińska Republika Ludowa (Mandżuria) · Związek Radziecki · Stany Zjednoczone · Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna · Republika Korei · Japonia · Niepodległy blok postkolonialny

Tymczasem…

• 🎬 W Szanghaju rozwija się kino propagandowe Kuomintangu, ale sensację robią filmy noir o skorumpowanych generałach – cenzura czasem je przepuszcza, bo uderzają w „stare kliki”.
• 🚂 Mandżurskie pociągi dalekobieżne mają osobne wagony edukacyjne z obowiązkowymi projekcjami kronik filmowych o "braterskim Związku Radzieckim".
• 🎧 Młodzież w Kantonie słucha przemycanych płyt rock’n’rollowych z Hong Kongu, mimo kampanii moralności publicznej Kuomintangu.
• 📻 Na granicy mandżursko-chińskiej żołnierze obu stron nocą przekrzykują się przez megafony, puszczając konkurencyjne wersje tej samej ludowej piosenki "Jasna Rzeka" z różnymi tekstami propagandowymi.

1976 · Reformy bez Denga, kapitalizm po kuomintangowsku

Brak wielkich maoistowskich skoków i rewolucji kulturalnej sprawia, że północno-wschodnia Mandżuria jest zubożała, ale nie zdewastowana jak kontynentalne Chiny w naszej linii czasu. Z drugiej strony, Republika Chińska na kontynencie – po śmierci Czang Kaj-szeka w 1973 r. – przechodzi stopniową liberalizację polityczną i przyspieszoną kapitalistyczną modernizację pod wodzą technokratów i biznesowych elit diaspory. Reformy gospodarcze zaczynają się **wcześniej** niż u Denga: już na początku lat 70. powstają specjalne strefy eksportowe wokół Szanghaju, Kantonu i Xiamen. USA nie muszą „otwierać” komunistycznych Chin – ich głównym azjatyckim partnerem produkcyjnym stają się nacjonalistyczne Chiny; Japonia i Korea Południowa inwestują tam masowo, tworząc azjatycki trójkąt wzrostu.

Nixon w Szanghaju – nowa era w Azji

USA, Japonia i Chiny podpisują historyczne porozumienia handlowe.

Najważniejsze wydarzenia

• 1971 Mandżuria Ludowa zajmuje miejsce ChRL w ONZ jako główny reprezentant "czerwonych Chin", ale poparcie dla tego kroku jest ograniczone.
• 1972 Prezydent Nixon odwiedza Szanghaj i Nankin, podpisując porozumienia handlowe z Republiką Chińską; do Mandżurii nie jedzie.
• 1973 Śmierć Czang Kaj-szeka; władzę przejmuje kolegialne kierownictwo z premierem Sun Li-jenem reprezentującym wojskowych reformatorów.
• 1975 Republika Chińska ogłasza plan dziesięciu wielkich projektów infrastrukturalnych, w tym nowoczesnych portów kontenerowych i autostrad między Pekinem, Szanghajem i Kantonen.
• 1976 W Mandżurii wybuchają lokalne protesty robotnicze przeciw spadającym realnym płacom; ZSRR pomaga je brutalnie stłumić.

Wojny

• Wojna wietnamska – koniec: USA wycofują się z Wietnamu, który ostatecznie zostaje zjednoczony pod rządami komunistów, wspieranych przez ZSRR i Mandżurię.

Najważniejsze mocarstwa: Republika Chińska · Chińska Republika Ludowa (Mandżuria) · Związek Radziecki · Stany Zjednoczone · Japonia · Republika Korei · Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna · Wspólnota Europejska

Tymczasem…

• 💿 Pirackie kasety z japońskim city popem zalewają kantonyjskie targi wcześniej niż w naszej linii, bo kontakty z Japonią są intensywniejsze.
• 🏍️ Szanghajskie elity klasy średniej zakochują się w motocyklach Hondy – symbolem statusu jest zdjęcie na bulwarze nad Huangpu z chromowaną maszyną.
• 📺 Telewizja państwowa Republiki Chińskiej emituje program "Mandżuria dziś", pokazujący zubożałe osiedla robotnicze Shenyangu, co ma zniechęcać do komunizmu.
• 🎤 W Mandżurii rozkwita nieoficjalna scena bardów śpiewających melancholijne pieśni o "żelaznym śniegu" fabrycznych miast.

1991 · Upadek ZSRR, kryzys Mandżurii

Rozpad Związku Radzieckiego wstrząsa całym układem azjatyckim. Mandżuria Ludowa, pozbawiona radzieckich subsydiów, traci główne rynki zbytu i ochronę wojskową, co prowadzi do głębokiej recesji i rosnących napięć wewnętrznych. Republika Chińska, już znacznie zdemokratyzowana (wybory ogólne od połowy lat 80.), staje się regionalnym mocarstwem gospodarczym – odpowiednikiem zjednoczonych, kapitalistycznych Chin, ale z silniejszymi instytucjami prawnymi i większym pluralizmem politycznym. Na arenie międzynarodowej trwa spór o to, które "Chiny" są prawowitym spadkobiercą miejsca w Radzie Bezpieczeństwa ONZ po dawnym ZSRR-owskim układzie; rośnie też rola zjednoczonych Niemiec i rozszerzającej się Unii Europejskiej.

Najważniejsze wydarzenia

• 1984 Republika Chińska znosi większość ograniczeń cenzury; powstają pierwsze niezależne dzienniki w Pekinie i Kantonie.
• 1987 Pierwsze względnie wolne wybory parlamentarne na poziomie ogólnokrajowym w Republice Chińskiej; Kuomintang pozostaje u władzy, ale z silną opozycją liberalną.
• 1989 Protesty studenckie w Pekinie przebiegają pokojowo; rząd zgadza się na rozmowy okrągłego stołu, unikając krwawej konfrontacji znanej z naszej linii czasu.
• 1990 Poważne strajki w Mandżurii, żądające demokratyzacji na wzór Europy Wschodniej; kierownictwo KPCh w Shenyangu jest podzielone co do reakcji.
• 1991 Rozpad ZSRR; Rosja przejmuje radzieckie zobowiązania wobec Mandżurii, ale drastycznie tnie pomoc – Mandżuria ogłasza plan "samodzielnej modernizacji".

Wojny

• Wojny postradzieckie: Lokalne konflikty etniczne i separatystyczne po rozpadzie ZSRR, obserwowane z niepokojem przez zarówno Chiny, jak i Mandżurię.

Najważniejsze mocarstwa: Republika Chińska · Chińska Republika Ludowa (Mandżuria) · Federacja Rosyjska · Stany Zjednoczone · Unia Europejska · Japonia · Indie · Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (blok)

Tymczasem…

• 🛰️ Chiny nacjonalistyczne nazywają swój program kosmiczny "Programem Dębowym" – od chińskiej metafory drzewa, które rośnie powoli, ale wysoko.
• 🎮 Szanghaj staje się światową stolicą salonów gier arcade; lokalne firmy tworzą klony konsol, które zdobywają rynek Ameryki Łacińskiej.
• 📡 Mandżurskie bloki z wielkiej płyty mają charakterystyczne, zbiorcze anteny satelitarne na dachach, którymi mieszkańcy nielegalnie oglądają koreańskie i japońskie programy muzyczne.
• 📰 W Pekinie popularny jest liberalny dziennik "Nowe Państwo", którego felietoniści otwarcie dyskutują o możliwości stopniowego zjednoczenia z demokratyzującą się Mandżurią.

2008 · Mandżurska odwilż i chińska federacja

W pierwszej dekadzie XXI wieku kryzys gospodarczy Mandżurii i wpływ kolorowych rewolucji prowadzą do pokojowej transformacji systemu. Pod naciskiem masowych protestów i przy mediacji ONZ oraz Republiki Chińskiej, w 2004–2006 r. Mandżuria przeprowadza wolne wybory, a KPCh przekształca się w zwykłą partię lewicową. Rozpoczyna się proces konfederalizacji: Republika Chińska i Demokratyczna Republika Mandżurii tworzą w 2007 r. "Wspólnotę Chińską" – luźną federację z dwoma systemami gospodarczymi, ale wspólną polityką zagraniczną i stopniowo zbliżającymi się standardami prawnymi. Azja Wschodnia zyskuje stabilny, wielobiegunowy układ: USA, zjednoczone (federalne) Chiny, Japonia, Indie i UE współpracują w ramach G20, łagodząc skutki globalnego kryzysu finansowego 2008 roku.

Podpisano traktat Wspólnoty Chińskiej w Nankinie

Mandżuria i Republika Chińska wchodzą w epokę wspólnej przyszłości.

Najważniejsze wydarzenia

• 2004 Masowe demonstracje w Shenyangu i Harbinie; władze Mandżurii ogłaszają referendum konstytucyjne.
• 2005 Referendum w Mandżurii zatwierdza wielopartyjność i ograniczenie prerogatyw dawnej partii komunistycznej.
• 2007 Podpisanie Traktatu o Wspólnocie Chińskiej w Nankinie; powołanie wspólnej Rady Wspólnoty i koordynowanej polityki zagranicznej.
• 2008 Kryzys finansowy uderza w eksportującą gospodarkę nadbrzeżnych Chin, ale rozwój rynku wewnętrznego i współpraca z Mandżurią łagodzą skutki recesji.
• 2008 Igrzyska Olimpijskie w Pekinie stają się pokazem sukcesu zjednoczonej gospodarczo, choć wciąż politycznie złożonej Wspólnoty Chińskiej.

Wojny

• Wojna w Iraku: USA i koalicja obalają reżim Saddama Husajna; Wspólnota Chińska krytykuje inwazję, ale nie wchodzi w otwarty konflikt z Waszyngtonem.

Najważniejsze mocarstwa: Wspólnota Chińska (konfederacja) · Federacja Rosyjska · Stany Zjednoczone · Unia Europejska · Japonia · Indie · ASEAN+3 (blok regionalny) · Brazylia

Tymczasem…

• 🏙️ Shenyang po transformacji staje się mekką industrialnego designu; dawne fabryki przerabia się na lofty i galerie sztuki współczesnej.
• 🚄 Pierwsza linia chińskiego kolei dużych prędkości łączy Pekin z Shenyangiem – polityczny gest zbliżenia między dawnymi wrogami.
• 📱 Mandżurskie start-upy mobilne tworzą popularny komunikator "Rzeka Żelaza", który konkuruje z zachodnimi aplikacjami i jest dumnie reklamowany jako "socjalizm 2.0".
• 🥟 W Pekinie furorę robią pierogi "jedności" – pół na pół nadzienie w stylu pekińskim i mandżurskim, sprzedawane przy stacjach metra z okazji traktatu konfederacyjnego.

2026 · Świat bez maoizmu, z chińską demokracją

Do 2026 r. Wspólnota Chińska ewoluuje w kierunku złożonej federacji: Pekin odpowiada za politykę zagraniczną, obronę i walutę, ale Mandżuria, Tajwan i Hong Kong zachowują daleko idącą autonomię w polityce wewnętrznej. Brak maoistycznych traum (Wielki Skok, Rewolucja Kulturalna) sprawił, że pamięć historyczna jest łagodniejsza, a kultura polityczna bardziej pluralistyczna – przy jednoczesnej silnej pozycji dawnego Kuomintangu i biznesowych elit. Gospodarczo świat wygląda podobnie jak w naszej linii czasu: Chiny są fabryką globu, ale ich wzrost był bardziej równomierny, a Mandżuria odgrywa rolę "chińskiej Ruhry". Geopolitycznie rywalizacja USA–Chiny istnieje, ale jest mniej ideologicznie naładowana; wielu obserwatorów mówi o nowej „zimnej rywalizacji handlowej”, a nie zimnej wojnie. Mao pozostaje postacią z przypisów – romantyzowanym "zmarłym prorokiem", który nigdy nie zbudował własnego państwa.

Najważniejsze wydarzenia

• 2014 Wspólnota Chińska pośredniczy w rozmowach między Rosją a Ukrainą po aneksji Krymu, proponując model autonomii wzorowany na Mandżurii.
• 2019 Pandemia COVID-19 wybucha w Wuhan; demokratyczny system wymusza szybszą transparentność i współpracę z WHO, choć pierwsze tygodnie też są chaotyczne.
• 2020 Wspólnota Chińska i UE uruchamiają wspólny fundusz odbudowy łańcuchów dostaw, próbując uniezależnić się częściowo od produkcji w jednym regionie.
• 2023 W Harbinie odbywa się pierwsze ogólnochińskie forum pamięci o ofiarach stalinizmu i maoizmu w Mandżurii, organizowane przez NGOs z obu części kraju.
• 2026 Trwają negocjacje nad nową konstytucją Wspólnoty, która przekształci ją w pełnoprawną federację – spór dotyczy przede wszystkim zakresu autonomii Tajwanu i Mandżurii.

Wojny

• Rywalizacja USA–Chiny 2.0: USA i Wspólnota Chińska konkurują gospodarczo i technologicznie, testując granice wpływów na Pacyfiku, ale unikając bezpośredniej konfrontacji militarnej.

Najważniejsze mocarstwa: Wspólnota Chińska (federacja w trakcie) · Stany Zjednoczone · Unia Europejska · Federacja Rosyjska · Indie · Japonia · ASEAN+3 (luźny blok) · Brazylia

Tymczasem…

• 🚲 W 2026 r. w Yan’anie odbywa się doroczny wyścig kolarski "Tour de Mao" upamiętniający „najbardziej wpływowego cyklistę, który nigdy nie rządził Chinami” – meta znajduje się przy skromnym pomniku roweru.
• 🎮 E-sportowa liga Wspólnoty Chińskiej nosi nazwę "Liga Trzech Rzek" – od Huang He, Jangcy i Sungari – a finały odbywają się na zmianę w Pekinie, Szanghaju i Shenyangu.
• 📚 Chińskie podręczniki historii poświęcają Mao dwa akapity, więcej miejsca przeznaczając na debatę o alternatywnych ścieżkach rozwoju, które nigdy nie doszły do skutku – popularne są eseje "co by było, gdyby Mao żył".
• 🍜 Sieć fast foodów "Rowerek Mao" serwuje tanie, solidne dania makaronowe w klimacie lat 40., a w dekoracjach dominują stylizowane plakaty z Mao na rowerze jako symbolem "drogi, której nie przebyliśmy".

Epilog · Świat dzisiaj

W 2026 r. świat żyje w cieniu chińskiego sukcesu bez maoistycznej traumy – z demokratyzującą się, konfederalną Wspólnotą Chińską jako głównym rywalem USA, ale bez zimnowojennej ideologicznej przepaści.

• 🇨🇳 Wspólnota Chińska: System wyborczy łączy elementy proporcjonalnej reprezentacji z silnymi władzami prowincji; Mandżuria ma gwarantowane miejsce w prezydium Wspólnoty, a Tajwan – w Trybunale Konstytucyjnym.
• 🇺🇸 Stany Zjednoczone: Waszyngton rozwija program "Reshoring 2.0", oferując ulgi podatkowe firmom przenoszącym produkcję z Chin – ale co trzecia z nich i tak zostaje we wschodnich Chinach dzięki atrakcyjnemu rynkowi wewnętrznemu.
• 🇷🇺 Federacja Rosyjska: Rosja, pozbawiona tak silnych nacisków z Pekinu jak w naszej linii, prowadzi bardziej wyważoną politykę między UE a Chinami, ale gospodarczo jest silnie związana z odrodzonym przemysłem Mandżurii.
• 🇯🇵 Japonia: Tokio pełni rolę mediatora w sporach morskich na Morzu Południowochińskim, organizując coroczne "Forum Mórz Wschodnich" z udziałem USA, Wspólnoty Chińskiej, ASEAN i Korei.
• 🇮🇳 Indie: Indie rozwijają alternatywę dla Nowego Jedwabnego Szlaku razem z Wspólnotą Chińską – korytarz transportowy przez Zatokę Bengalską i Birmę, co zmniejsza napięcia sino-indyjskie.
• 🇵🇱 Polska: Łódź jest jednym z najważniejszych europejskich węzłów kolejowych Nowego Jedwabnego Szlaku, a chińskie i mandżurskie firmy logistyczne sponsorują lokalne kluby piłkarskie i start-upy IT.

Efekty motyla

• W tej linii czasu Deng Xiaoping jest tylko średniego szczebla technokratą w strukturach Mandżurii, znanym głównie historykom gospodarki, a nie masom.
• Rewolucja kulturalna nigdy się nie wydarza, więc całe pokolenia chińskich intelektualistów unikają prześladowań – wielu dawnych profesorów kontynuuje kariery w latach 70. i 80., przyspieszając rozwój nauki.
• Fenomen "maoistowskiej" ikonografii w kulturze Zachodu (plakaty, koszulki Che+Mao) jest znacznie słabszy; kultowym symbolem kontrkultury staje się raczej wizerunek Ho Chi Minha.
• Hong Kong zachowuje status specjalnego regionu autonomicznego w ramach Republiki, a później Wspólnoty Chińskiej – brak dramatycznego przekazania władzy w 1997 r. i późniejszych protestów w znanej nam skali.
• Steve Jobs wchodzi wcześniej w partnerstwo z chińskimi producentami, dzięki czemu pierwsze iPhone’y w tej linii mają fabryki nie tylko w Shenzhen, ale też w odradzającej się Mandżurii.
• Popularnym przedmiotem kolekcjonerskim stają się stare, radzieckie rowery marki "Ural" – fani historii alternatywnej w Chinach mówią, że to "rowery, które mogły uratować albo zabić światowych przywódców".

Więcej historii alternatywnych

• A co, gdyby Biblioteka Aleksandryjska nigdy nie spłonęła?
• A co, gdyby Napoleon wygrał pod Waterloo?
• A co, gdyby Mongołowie podbili Japonię w 1281 roku?
• A co, gdyby Statki Kolumba zatonęły w 1492 roku?
• A co, gdyby ZSRR wygrał wyścig kosmiczny na Księżyc?
• A co, gdyby Co gdyby tranzystory powstały już w 1935, powodując że w roku 2026 technologia jest zaawansowana, ale np. komputery wyglądają jak z ery Y2K, itp., a ZSRR technicznie wygrało zimną wojnę, ale NATO nadal istnieje – tylko ZSRR wygrało, ale na papierze. Niemcy zostały podzielone na 3, ale jedno państwo nie należy do żadnego sojuszu?
• A co, gdyby Królestwo Polski podbiło zachód, nie wschód?
• A co, gdyby Trocki wygrał przeciwko Stalinowi i przejął kontrolę nad Związkiem Radzieckim?
• A co, gdyby Rzeczpospolita przeprowadziła potrzebne reformy w XVII wieku?